Arbeidsmigrantenbeleid in Limburg krijgt vorm met focus op Noord-Limburg

De aanleiding voor gedeputeerde Marc van Caldenberg (SP) om dit onderwerp op te pakken is de landelijke aandacht die Emile Roemer (SP) er vier jaar geleden aan gaf. Roemer leidde destijds het aanjaagteam ter bescherming van arbeidsmigranten en pleitte voor betere regelgeving en handhaving.
Prioriteit voor betere leefomstandigheden

In Roemers rapport Geen Tweederangsburgers uit 2020 staat dat het ministerie van Binnenlandse Zaken, evenals provincies en gemeenten, meer prioriteit moeten geven aan arbeidsmigranten. Vooral op het gebied van huisvesting zouden provincies en gemeenten meer middelen moeten krijgen om goede woonomstandigheden te waarborgen.

Van Caldenberg, die dit dossier coördineert binnen het college van Gedeputeerde Staten, heeft toegezegd dat er tegen het einde van het jaar concrete maatregelen gepresenteerd zullen worden. In het coalitieakkoord Elke Limburger telt! zijn de hoofdlijnen voor het arbeidsmigrantenbeleid al opgenomen. Dit beleid komt in een periode waarin de politieke situatie in Den Haag is veranderd en Van Caldenberg volgt met belangstelling wat er in het nieuwe Regeerprogramma van kabinet Schoof staat over arbeidsmigranten.

De coalitiepartijen in Limburg (PvdA, CDA, SP, BBB en VVD) hebben in 2023 besloten dat grootschaligere huisvestingslocaties voor arbeidsmigranten mogelijk zijn, mits er sprake is van kort verblijf en draagvlak in de omgeving. Voor arbeidsmigranten die langer in Limburg blijven, willen de partijen dat hun huisvesting onderdeel wordt van de reguliere woningmarkt, wat integratie in de samenleving bevordert.

De vraag naar arbeidsmigranten blijft groeien, vooral in Noord-Limburg waar sectoren als de agrarische en logistieke industrie sterke economische spelers zijn. Uit het onderzoek van Decisio blijkt dat het aantal arbeidsmigranten in Limburg tussen 2017 en 2022 met gemiddeld 16 procent per jaar is toegenomen, wat hoger is dan het landelijke gemiddelde. Dit aantal zal naar verwachting blijven stijgen, en binnen vijf jaar wordt verwacht dat er meer dan 100.000 arbeidsmigranten in Limburg zullen werken.

Veel arbeidsmigranten zijn niet zichtbaar in het officiële registratiesysteem, mede doordat zij zich pas na vier maanden hoeven in te schrijven. Daarnaast woont een deel van de migranten buiten Limburg, bijvoorbeeld in Duitsland of België, wat de situatie nog ingewikkelder maakt. Gemeenten hebben daardoor weinig zicht op de huisvestings- en integratiebehoeften van arbeidsmigranten, wat volgens Decisio komt door gebrek aan capaciteit om in gesprek te gaan met deze doelgroep.

Werkgevers spelen een cruciale rol in het verkrijgen van draagvlak in de omgeving. De komst van arbeidsmigranten zet lokale voorzieningen zoals huisvesting, gezondheidszorg en onderwijs onder druk. Werkgevers zullen daarom hun verantwoordelijkheid moeten nemen en niet alleen profiteren van de goedkope arbeid, zeker nu ook andere maatschappelijke uitdagingen, zoals de stikstofcrisis en personeelstekorten, de situatie beïnvloeden.