Het is een spannende tijd voor astronomen, want woensdag 12 augustus vindt er een zonsverduistering plaats waarbij de maan voor de zon schuift. Daardoor wordt het overdag op sommige plekken tijdelijk donkerder.
Hay Rutten is onderdeel van de Sterrenkundige Vereniging Jean Delsing in Venlo. "Op woensdag 12 augustus schuift de maan voor een groot deel voor de zon. In Nederland wordt ongeveer 90 procent van de zon bedekt. Daardoor lijkt het alsof het even schemert, terwijl het nog avond is", legt Rutten uit.
Wereldwijd komt er ongeveer elke 18 maanden ergens op aarde een totale zonsverduistering voor. Op één specifieke plek is dat echter heel zeldzaam: gemiddeld maar eens in de 150 jaar. De laatste keer dat we in Nederland een gedeeltelijke zonsverduistering konden aanschouwen, was op 11 augustus 1999. Toen werd ook ongeveer 90 procent van de zon bedekt. Dat zorgde voor een opvallend schemerlicht en veel aandacht in de media.
tekst gaat verder onder de video
Toch is het kijken naar een zonsverduistering niet zonder gevaren, zegt Rutten. "Dit komt omdat de zon ook tijdens een verduistering nog steeds een grote hoeveelheid schadelijke uv- en infrarode straling uitzendt. Die straling kan het netvlies van de ogen beschadigen", zegt Rutten. "Juist tijdens een zonsverduistering is het risico groter, omdat de zon minder fel lijkt en je daardoor langer naar de zon kijkt. Je ogen voelen daarbij geen pijn, maar de schade kan blijvend zijn en leiden tot vlekken in het zicht of zelfs ernstig gezichtsverlies."
Er zijn wel veilige manieren om het fenomeen te aanschouwen, zegt Rutten. "Ik zeg altijd: als je geen apparatuur hebt om de zon te bekijken, kun je dat doen door de zon te weerkaatsen op een stukje schermglas en de projectie vervolgens te bekijken. Een ander alternatief is om een lasbril te gebruiken. Let er dan wel goed op dat de bril minimaal beschermingsfactor tien heeft."
Mocht je dit allemaal niet hebben, dan heeft Rutten nog een alternatief. "Over twee weken, op vrijdag 28 augustus, is er een gedeeltelijke maansverduistering te zien. Dan schuift de aarde tussen de zon en de maan door, waardoor een deel van de maan in de schaduw van de aarde komt. Het lijkt dan alsof er een hap uit de maan is genomen. In tegenstelling tot een zonsverduistering is een maansverduistering volledig veilig om met het blote oog te bekijken. Je hebt dus geen speciale bril nodig. Vanuit Nederland is het begin en het grootste deel van de verduistering zichtbaar, voordat de maan ondergaat", besluit Rutten.
