Het belangrijkste doel was om meer inzicht te krijgen in de luchtkwaliteit op lokaal niveau. Hoewel het RIVM en andere instanties al gegevens verzamelen over fijnstof, waren deze voornamelijk afkomstig van landelijke meetstations die verspreid zijn over de regio. De meetstations van het RIVM, bijvoorbeeld in Nederweert en Vredepeel, zijn dure apparaten die niet altijd het volledige plaatje lieten zien voor de lokale situatie. De gemeentes wilden daar verandering in brengen door zelf fijnstofmeters te plaatsen, verspreid over het gebied, zodat een gedetailleerder beeld van de luchtkwaliteit zou ontstaan.
Over grenzen
In totaal werden 45 fijnstofmeters geplaatst in de drie gemeentes. Deze meters meten de fijnstofdeeltjes die kleiner zijn dan 2,5 micrometer, deeltjes die schadelijker kunnen zijn voor de gezondheid. De keuze voor deze deeltjes kwam voort uit het feit dat fijnstof niet stopt bij gemeentegrenzen. “Vieze lucht gaat voorbij de grenzen, dus zelf meten is beter dan berekenen”, aldus een woordvoerder van het project.
Belangstelling
De bewoners van de regio konden zich aanmelden voor het project, en er was veel belangstelling. “We wonen midden in Sevenum, in de bocht waar auto's vaak afremmen en optrekken, een ideale plek om te meten”, vertelde een van de bewoners die meedeed aan het project. Dit was voor veel mensen aanleiding om mee te doen, vooral omdat ze wisten dat de fijnstofconcentraties in Noord-Limburg vaak hoog zijn. Door het grote aantal aanmeldingen werd er echter een selectie gemaakt om de meters op de meest relevante locaties te plaatsen.
Belang
Tijdens het congres benadrukte staatssecretaris Chris Jansen dat het belangrijk is om fijnstof beter te meten, zodat gerichter actie ondernomen kan worden. “Als we weten waar de uitstoot vandaan komt, kunnen we daar gerichte maatregelen voor nemen”, zei hij. De metingen tonen niet alleen de concentraties van fijnstof, maar ook wanneer en waar pieken in de luchtkwaliteit plaatsvinden. Zo werd bijvoorbeeld geconstateerd dat pieken in de fijnstofconcentratie vaak samenvallen met periodes van houtstook, wat duidt op een lokale bron van vervuiling.
Beleid
Het resultaat van het project biedt waardevolle informatie voor beleidsmakers. De verzamelde gegevens kunnen bijdragen aan politieke discussies over het beperken van fijnstof en het verbeteren van de luchtkwaliteit. Er werd zelfs gepleit voor het verbieden van houtstook, aangezien dit een belangrijke oorzaak lijkt te zijn van de fijnstofpieken. Daarnaast werd het idee geopperd om de fijnstofmeters te combineren met de Stookwijzer-app, waarmee mensen eenvoudig kunnen zien wanneer het beste moment is om hout te stoken.
Het project Grenzeloos Meten heeft duidelijk gemaakt dat lokaal meten een belangrijk instrument is voor het verbeteren van de luchtkwaliteit en het beschermen van de gezondheid van bewoners. Het project krijgt waarschijnlijk een vervolg.
