Dat zegt hij in een interview van EenVandaag.
Terugkeerpremie als stimulans
Het voorstel van de VVD houdt in dat arbeidsmigranten hun opgebouwde sociale premies, zoals AOW, eerder uitbetaald krijgen als zij ervoor kiezen terug te keren naar hun land van herkomst. Aartsen: "Over 40 jaar krijgen deze mensen vaak een klein bedrag uitgekeerd. Mijn voorstel is om dat bedrag nu beschikbaar te stellen, op voorwaarde dat zij vertrekken." Afhankelijk van de situatie kan het om enkele honderden tot duizenden euro’s gaan.
Noodzaak om actie te ondernemen
Volgens Aartsen is een actief terugkeerbeleid onvermijdelijk. "We zien te vaak dat het fout gaat: arbeidsmigranten belanden op straat, raken verslaafd of worden dakloos." Hoe groot deze groep precies is, blijft onduidelijk. Toch benadrukt Aartsen dat er vorig jaar zo'n 800.000 arbeidsmigranten in Nederland werkten en dat er dringend actie nodig is.
Problemen in gemeenten
Uit onderzoek van Binnenlands Bestuur blijkt dat bijna driekwart van de grote gemeenten problemen ervaart met arbeidsmigranten. Bij bijna de helft van de gemeenten zijn deze problemen het afgelopen jaar zelfs toegenomen. Ook minister van Sociale Zaken Eddy van Hijum erkent in een brief aan de Tweede Kamer dat er sprake is van overlast.
Burgemeester Palmen ziet in de ‘terugkeerpremie’ een oplossing voor een deel van de problemen. "Sommigen hebben net dat zetje nodig om terug te gaan." Horst aan de Maas heeft al ervaring met het begeleiden van arbeidsmigranten bij hun terugkeer. "We regelen soms gewoon een taxi en wijzen ze de weg."
Sociale en economische gevolgen
Volgens Palmen zijn de gevolgen van problematische arbeidsmigratie duidelijk zichtbaar. "We hebben te maken met mensen die stelen om te overleven of overlast veroorzaken in buurten. Dat geeft bewoners een onveilig gevoel." Ook burgemeester Jack Mikkers van ’s-Hertogenbosch ziet in zijn stad de negatieve effecten: "Onze winteropvang zit vol met mensen met een arbeidsmigratie-achtergrond."
Een andere zorg is dat arbeidsmigranten hun werk en woonruimte vaak gelijktijdig kwijtraken. Mikkers: "Dit gaat tegen de afspraken in die we met werkgevers hebben. Toch gebeurt het."
Haalbaarheid en juridische grenzen
Hoewel de VVD inzet op dit terugkeerbeleid, is het onzeker of dit juridisch standhoudt. Het vrije verkeer van personen binnen Europa kan dit plan in de weg staan. "Je kunt mensen niet verbieden terug te keren naar Nederland," erkent Aartsen. Hij benadrukt echter dat het beter is om iets te proberen dan niets te doen. "Laat de rechter ons maar terugfluiten als dat nodig is. De problemen zijn te groot om nog langer te wachten."
Met de steun van burgemeesters zoals Palmen en Mikkers lijkt de VVD op lokaal niveau alvast op begrip te kunnen rekenen. De vraag blijft of het plan in de praktijk uitvoerbaar is, maar voor de betrokken gemeenten is iedere poging om de problemen aan te pakken een stap vooruit.
