Nard Reijnders met op tafel de notities van zijn vader
Jelle van de Steeg / Omroep Horst aan de MaasPas na de dood van zijn vader ontdekte Nard Reijnders het minutieus bijgehouden dagboek over diens gevangenschap tijdens de oorlog. Met een voorstelling vol woord en muziek deelt hij nu het verhaal dat zijn vader uit bescherming altijd voor zijn kinderen verborgen hield.
Pas in 1992 komen na het overlijden van Toon de documenten naar boven. Voor de nabestaanden ligt het handgeschreven werk van hun vader dat volledig gaat over de oorlogstijd. Daarin werd verzetsman Toon door een NSB'er verraden en gevangengenomen. Hij overleefde de oorlog, maar vertelde nooit iets over die tijd. "Met het niet vertellen heeft hij ons mee willen beschermen", vertelt Nard Reijnders. "Dat weet ik zeker. Want hij wist van zichzelf hoe emotioneel dat hem, maar ook zijn kinderen, zou maken."
tekst gaat verder onder de video
Pagina's vol
Met een heel precies handschrift legde Toon vast wat hij meemaakte, bijvoorbeeld tijdens zijn gevangenschap in het Oranjehotel in Scheveningen. Hoewel de tijd niet zacht is geweest voor het handschrift, is het nog steeds te lezen. Ook tikte hij het later zelf uit nadat hij had gekozen voor een studie in administratie.
Tijdens de vijf voorstellingen, allemaal stijf uitverkocht, leest Nard Reijnders dat verhaal onder begeleiding van muziek voor. Muziek die hij overigens ook zelf zal verzorgen in samenwerking met Maaike Widdershoven en Edwin Schimscheimer. "Het is gewoon een heel erg menselijk verhaal", antwoord Nard op de vraag waarom hij denkt dat de voorstellingen volledig zijn uitverkocht.
Nekschoten
"Hij schrijft ook ergens dat ze konden horen hoeveel mensen er werden gefusilleerd", vertelt Nard. "Dan hoorden we een salvo. En iedere gevange kreeg een nekschot. Eén schot: pang. Dan wist je gewoon na zes keer dat enkele schot, dan waren er zes gefusilleerd."
Het is dan een constante strijd tegen gevoelens volgens Nard. "Het gigantische verdriet, maar ook de gigantische angst. Ben ik morgen?"
Verhaal blijven leven
Hoewel Toon het verhaal dus nooit direct deelde met zijn kinderen, gelooft Nard dat zijn vader wilde dat het verhaal bleef leven. "Doordat hij het zo zorgvuldig heeft opgeschreven. Zonder enige taalfout, heel mooie zinsbouw. Ik denk dat hij wilde dat het verhaal bleef leven", vertelt Nard. "Als je het ontdekt in 1992 na zijn overlijden, dan denk je 'Wat moet ik ermee?' en er helemaal van onderuit zijn dat je het leest."
Ook vroeg Nard zich af wie hij als zoon is om het verhaal openbaar te maken, terwijl hij het verborgen wilde houden. Nu, 34 jaar na het verhaal voor het eerst te hebben gelezen, vond hij het toch tijd om het te delen.
Theater
Hoewel de voorstellingen in Ysselsteyn zijn uitverkocht, ziet Nard meer mogelijkheden om het verhaal te gaan delen in de (nabije) toekomst. "We hebben nog heel veel fijne oprechte ideeën om die voorstelling echt nog iets mooier, nog grootser te maken", vertelt Nard. "Nog meer prachtige dingen maken, die het nog iets meer theater maken. Nu is het een muzikale vertelling, maar er zit nog veel meer in."
