In het hele land moeten er 96.000 opvangplekken bijkomen. Niet alleen is er een indeling per provincie bekendgemaakt, maar ook een indicatieve indeling per gemeente.
Zo zouden er in Maastricht 493 nieuwe opvangplekken bij moeten komen. In Venlo is dat aantal 489. Daarna volgen Sittard-Geleen (434), Heerlen (321) en Roermond (290). Deze aantallen zijn dus wel nog een indicatie: de gouverneur gaat dit jaar zelf in gesprek met gemeenten over de opvangcapaciteit.
CapaciteitsramingHet publiceren van de zogeheten capaciteitsraming, de door het ministerie van Justitie en Veiligheid vastgestelde behoefte aan opvangplekken, en de opgave per provincie is de eerste concrete uitvoeringsstap van de spreidingswet asielzoekers. Die wordt op 1 februari van kracht. De wet beoogt een eerlijke verdeling van opvangplekken van asielzoekers over Nederland.
Op basis van inwoneraantal en de sociaal-economische status van een gemeente is die verdeling tot stand gekomen. Elke provincie heeft tot 1 november de tijd om met haar gemeenten die provinciale opgave te regelen. Dan moeten de provinciale opvangplannen bij het ministerie van Justitie en Veiligheid worden ingeleverd.
RuilenDe komende maanden gaat elke commissaris van de Koning, op verzoek van de staatssecretaris, met zijn/haar gemeenten in overleg over de onderlinge verdeling van de provinciale opgave. Een gemeente kan aangeven geen asielzoekers te willen opvangen, maar bijvoorbeeld wel statushouders en/of Oekraïense vluchtelingen. Gemeenten kunnen onderling 'uitruilen" zolang onder aan de streep per provincie de gevraagde opvangplekken worden geregeld.
BonusDe indicatieve verdeling is wel van belang voor de eventuele financiële bonus die gemeenten kunnen krijgen als ze meer opvangplekken regelen. Per extra plek die minstens vijf jaar beschikbaar is, kunnen gemeenten 1000 tot 2000 euro van het ministerie krijgen.
De staatssecretaris van Justitie beoordeelt voor 1 januari alle twaalf plannen. Als provincies voldoende plekken hebben aangedragen, hebben gemeenten zes maanden de tijd om die te realiseren. In provincies zonder deugdelijk plan grijpt de staatssecretaris in. Via een zogeheten verdeelbesluit verplicht hij gemeenten alsnog een bepaald aantal opvangplekken te regelen.
Als ook dat te weinig oplevert, gaat Justitie in laatste instantie zelf de plekken in een gemeente regelen. Die 'dwang' wordt op zijn vroegst over een jaar ingezet.
De nieuwe spreidingswet maakt die dwang mogelijk. Dat maakt de wet uiterst politiek gevoelig.
