Jan Dael met zijn nieuwe boek
© Omroep Horst aan de Maas (Jelle van de Steeg)Tijdens zijn werk in de verslavingszorg zag Jan Dael hoe de relatie met een vader kan doorwerken in het verdere leven van een kind. Gaandeweg ontdekte de in Kronenberg woonachtige Dael dat dit ook voor hemzelf gold. Die ontdekking vormde de aanleiding voor zijn boek 'De stilte van mijn vader'.
"Dit is expliciet mijn verhaal", begint Dael het gesprek aan zijn keukentafel in Kronenberg. Hij heeft het boek vast waarin ook enkele aangrijpende dagboekfragmenten van zijn vader Sef staan. Zijn vader was kunstenaar, fotograaf en een bekend figuur in Venlo. Met zijn vrouw Dien had hij naast Jan vijf dochters. Sef en Dien woonden een gedeelte van hun leven in een vleugel van kasteel Scheres in Baarlo, waar toen ook de Nederlands-Amerikaans beeldhouwer Shinkichi Tajiri woonde. Dien overleed in 1995 waarna Sef er met zijn kinderen alleen voor kwam te staan. De band tussen vader Sef en de kinderen was geen gemakkelijke.
Met het boek onderzoekt hij het vaderschap. "Wat neem ik van mijn vader mee en wat geef ik door?", zegt Dael. Twee jaar lang ging hij elke maandag met zijn vader in gesprek. In die gesprekken gaf hij de last die hij van zijn vader meedroeg terug. "Hij heeft daar altijd naar geluisterd, maar is er niet door veranderd. Ik ben altijd op zoek naar erkenning geweest van mijn vader en die heb ik niet gevonden of gekregen in die tijd. Maar vervolgens ga ik naar mijn zoon toe en probeer ik mijn last niet op hem over te brengen. Dat is de essentie van het boek: wat krijg ik van mijn vader mee en wat geef ik door aan mijn zoon?"
tekst gaat verder onder de video
In 2015 overleed Sef. In de gesprekken op maandag zei Dael tegen zijn vader dat hij van hem hield. "Nee, nee", antwoordt Dael op de vraag of hij dat al eens eerder had gedaan. "Het gekke is dat hij dat bij mij ook nooit gedaan heeft, ook daarna niet."
Door het nu wel uit te spreken naar zijn eigen zoon, probeert Dael een cirkel te doorbreken. "Wat ik geprobeerd heb is datgene dat ik geleerd heb van mijn vader, want hij wist ook niet beter uiteraard, om dat door te geven aan mijn zoon. Je probeert een cirkel te doorbreken die al decennia, generatie op generatie, aanwezig was."
De eerste keer dat Dael tegen zijn zoon zei dat hij van hem houdt, wordt er vreemd opgekeken. "Daarna heb ik met hem dat gesprek gehad", zegt Dael. "Over hoe ik opgegroeid ben met een vader die niet praatte over gevoelens, die wel aanwezig was maar geen woorden gaf aan datgene wat ik nodig had. En dat ik probeer om dat te veranderen, dat ik dat bij hem anders wil gaan doen. Als ik het gesprek met hem daarover niet heb, hij het waarschijnlijk met zijn zoon ook niet zal hebben."
De stilte van mijn vader is online en in lokale boekwinkels te koop.
