De informateurs presenteren hun eindverslag
Gemeente Horst aan de MaasDe informateurs Erik Ronnes en Arie Stas adviseren de vorming van een brede meerderheidscoalitie bestaande uit CDA, Leef, Essentie en VVD. Dat blijkt uit het eindverslag van de informatieronde, dat op 1 april werd gepresenteerd aan de gemeenteraad. Tegelijkertijd benadrukken zij dat er nog belangrijke inhoudelijke en procedurele vraagstukken opgelost moeten worden voordat de formatie kan starten.
Een centraal punt in zowel het verslag als de mondelinge toelichting is het ontbreken van consensus over de vorm van samenwerking.
Raadsakkoord
Tijdens de presentatie stelde Ronnes: “Ten eerste constateren wij dat er geen eenduidig beeld bestaat van wat een raadsakkoord precies inhoudt.” Die constatering wordt in het verslag bevestigd. Partijen hanteren uiteenlopende definities van een raadsakkoord en verschillen van mening over de wenselijkheid ervan. Sommige fracties zien het als een breed gedragen document van de hele raad, terwijl anderen de voorkeur geven aan een klassiek coalitieakkoord.
De informateurs adviseren daarom kritisch te kijken naar de haalbaarheid en het draagvlak, en alternatieven te overwegen waarbij ook oppositiepartijen betrokken worden bij de totstandkoming van beleid.
Overlap tussen partijen
Ondanks politieke verschillen signaleren de informateurs een aanzienlijke mate van inhoudelijke overlap tussen de partijen. Ronnes benadrukte dit in zijn toelichting: “Ondanks onderlinge verschillen zien we dat de partijen op hoofdlijnen en de koers van belangrijke beleidsterreinen toch dicht bij elkaar liggen en elkaar zouden kunnen vinden.”
Volgens het verslag geldt deze overeenstemming onder meer voor het sociaal domein en volkshuisvesting, waar de opgaven groot zijn maar de oplossingsrichtingen breed worden gedeeld. Tegelijkertijd wijzen de informateurs op duidelijke verschillen op het gebied van economie en ruimtelijke ordening. “Dat geldt wel iets minder voor de thema’s economie en ruimte. Daar bestaan op onderdelen duidelijke verschillen,” aldus Ronnes. Deze thema’s vereisen nadere uitwerking in de formatiefase.
Tekst gaat verder onder video
Opvallend is dat geen enkele partij harde breekpunten heeft geformuleerd. “Ten tweede heeft geen van de partijen harde breekpunten op tafel gelegd. En dat biedt ruimte voor het gesprek dat nodig is,” aldus Ronnes.
Grote ambities
Een belangrijk aandachtspunt vormt de financiële positie van de gemeente. Ronnes waarschuwde tijdens de presentatie: “We hebben geconstateerd dat de financiële ruimte beperkt is, terwijl de ambities groot zijn. En dat vraagt om realisme en zorgvuldige keuzes.” Het verslag onderbouwt deze zorg: hoewel de begroting tot en met 2027 sluitend is, ontstaan er in de jaren daarna tekorten en liggen er nog aanzienlijke taakstellingen. De combinatie van beperkte middelen en hoge ambities dwingt toekomstige coalitiepartijen tot scherpe prioritering.
Aandacht voor bestuurscultuur en onderlinge verhoudingen
Naast inhoudelijke thema’s leggen de informateurs nadruk op bestuurlijke vernieuwing. “Daarnaast willen wij aandacht vragen voor de bestuurscultuur,” aldus Ronnes, die adviseert dit expliciet in het coalitieakkoord op te nemen. Uit het verslag blijkt dat meerdere partijen hebben gewezen op het belang van transparantie, vertrouwen en betere onderlinge omgangsvormen. Het reeds geplande raadsontwikkelingstraject moet hierbij een belangrijke rol spelen.
Voorkeurscoalitie: CDA, Leef, Essentie en VVD
De informateurs zien de grootste kans op een stabiel bestuur in een samenwerking tussen vier partijen. In zijn slotadvies stelde Ronnes: “Deze combinatie doet in onze ogen recht aan een verkiezingsuitslag, biedt een brede meerderheid en zorgt voor stabiliteit en balans in het bestuur.” Deze combinatie beschikt over 21 van de 27 zetels. Andere varianten zijn volgens de informateurs wel mogelijk, maar sluiten minder goed aan bij de uitgangspunten van de informatieopdracht.
Voorwaarden start formatie
Voordat de formatie daadwerkelijk kan beginnen, stellen de informateurs enkele voorwaarden. Zo pleiten zij voor duidelijke procesafspraken en aanvullende bilaterale gesprekken tussen partijen. “Die zijn echt nodig voor een goede en gezonde start met een frisse basis,” aldus Ronnes. Daarnaast adviseren zij om één of meerdere onafhankelijke formateurs aan te stellen om het proces te begeleiden.
Vervolg
Met de overhandiging van het rapport is de informatieronde formeel afgerond. “Bij deze wil ik dan ook symbolisch aan uw voorzitter het rapport overhandigen en daarmee onze opdracht afronden,” zei Ronnes tijdens de raadsbijeenkomst. Burgemeester Ryan Palmen nam het verslag in ontvangst. Vanuit de raad kwamen verder geen vragen over het eindverslag.
