Hoe schoon is de lucht die inwoners dagelijks inademen? Die vraag stond centraal in het project Scholieren meten luchtkwaliteit, waarbij 45 havo 4-leerlingen van het Dendron College zelf op onderzoek uitgingen. Met speciale fijnstofsensoren op de fiets verzamelden zij gegevens op uiteenlopende locaties in de gemeente.
Tijdens een slotbijeenkomst presenteerden de leerlingen hun bevindingen aan vertegenwoordigers van de gemeente, provincie en het onderwijs. Het project is onderdeel van het Schone Lucht Akkoord en wordt uitgevoerd door de gemeente Horst aan de Maas in samenwerking met GLOBE Nederland en de provincie Limburg. De scholieren onderzochten de luchtkwaliteit langs schoolroutes, bij instellingen, in natuurgebieden en in agrarische gebieden. Daarbij richtten zij zich onder meer op de invloed van verkeer, houtstook en veehouderij op de concentraties fijnstof en stikstofoxiden.
Metingen in beweging
Volgens beleidsmedewerker milieu Irene Peeters van de gemeente Horst aan de Maas biedt het project waardevolle inzichten. De leerlingen kregen fijnstofsensoren mee op de fiets, vormden onderzoeksgroepen en ontwikkelden hun eigen onderzoeksvragen. Vervolgens verzamelden zij data tijdens verschillende fietsroutes door de gemeente.“Met de gegevens uit die routes hebben ze resultaten geanalyseerd, posters gemaakt en aan ons gepresenteerd wat hen opviel,” vertelt Peeters. “Ze hebben ons ook adviezen gegeven en vragen gesteld. Voor ons levert dat nieuwe inzichten op in de leefomgeving, op plekken waar normaal gesproken niet wordt gemeten. Bovendien zijn deze metingen in beweging, waardoor een breder beeld ontstaat dan bij een vaste meetlocatie.”
Naast de verzamelde data stond ook het leerproces centraal. De leerlingen deden ervaring op met onderzoeksmethoden, dataverwerking en het presenteren van resultaten. Tegelijkertijd kregen zij meer inzicht in de kwaliteit van hun eigen leefomgeving.
tekst gaat verder onder video
Bewustwording van luchtkwaliteit
Beleidsmedewerker Sjoerd Reijsenbach van de provincie Limburg benadrukt het belang van betrokkenheid van jongeren. “Ik vind het heel belangrijk dat jongeren bezig zijn met dit soort projecten. Zij kunnen de kennis die ze opdoen ook weer thuis delen met hun ouders. Zo ontstaat een olievlekwerking rondom het thema luchtkwaliteit.” Volgens Reijsenbach voldoet Limburg grotendeels aan de huidige wettelijke normen voor luchtkwaliteit, maar ligt de ambitie hoger. “We zouden eigenlijk toe willen naar de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie. Die normen liggen aanzienlijk lager dan de huidige wettelijke grenswaarden. Dat is uiteindelijk beter voor de gezondheid van mensen.” Hij ziet dat het onderwerp leeft onder de deelnemende scholieren. “Als je ziet hoe zij hun resultaten presenteren en erover spreken, merk je dat ze er echt mee bezig zijn. Dat maakt dit project zeker voor herhaling vatbaar.”
Onderzoek en techniek in de praktijk
Ook het Dendron College kijkt positief terug op het project. Teamleider bovenbouw havo/vwo Sjef Tielen ziet het initiatief als een mooie kans om leerlingen praktijkervaring te bieden en iets terug te doen voor de lokale gemeenschap.“Wij vinden het belangrijk om ons ook buiten de school te laten zien”, zegt Tielen. “Toen de gemeente met dit project naar ons toe kwam, zagen we direct de mogelijkheden. Het is een perfecte kans om te laten zien wat onze leerlingen kunnen.” Volgens hem gingen de scholieren enthousiast aan de slag. “Ze konden lekker op de fiets op pad, werkten met techniek en ontwikkelden hun onderzoeksvaardigheden. De presentaties die ze hebben gemaakt laten zien hoeveel ze in korte tijd hebben geleerd.”
