Het recente datalek bij telecomprovider Odido zorgt voor onrust onder inwoners. Bij de bibliotheek in Horst komen steeds meer vragen binnen van mensen die zich zorgen maken over hun persoonlijke gegevens.
Volgens Gideon Aarts, programmaregisseur digitaal bij BiblioNu, is het belangrijk dat mensen extra alert zijn op oplichting. “Bij de bibliotheek krijgen we heel veel vragen over wat mensen nu moeten doen met hun gegevens,” zegt Aarts. “Veel mensen willen weten wat er precies bekend is geworden.” Volgens de informatie van Odido zijn wachtwoorden niet gelekt. Wel kunnen andere persoonsgegevens in handen van criminelen zijn gekomen, zoals telefoonnummers, bankrekeningnummers en soms ook een burgerservicenummer (BSN).
Vertrouwen winnen met echte gegevens
Juist die combinatie van gegevens maakt het volgens Aarts gevaarlijk. Criminelen kunnen deze informatie gebruiken om vertrouwen te wekken bij slachtoffers.“Het kan zijn dat iemand wordt gebeld en dat de beller zegt: ‘Dag mevrouw Peters, klopt het dat uw bankrekeningnummer eindigt op 935 en uw BSN op 001?’,” legt hij uit. “Als dat klopt, denkt iemand al snel dat het een betrouwbaar gesprek is. Zo wint de oplichter vertrouwen en probeert hij verder in gesprek te gaan.” Volgens Aarts kunnen criminelen de gestolen gegevens vervolgens gebruiken om slachtoffers te manipuleren en aanvullende informatie los te krijgen.
Phishingmails over schadevergoeding
Naast telefonische oplichting circuleren er ook e-mails die misbruik maken van het datalek. Daarbij doen oplichters zich voor als Odido en beloven ze een schadevergoeding. “Reageer daar absoluut niet op,” waarschuwt Aarts. “Dat zijn phishingmails waarmee criminelen proberen nog meer gegevens van je te krijgen.”
Tekst gaat verder onder video
Bibliotheek als vangnet
De bibliotheek ziet voor zichzelf een belangrijke rol als laagdrempelig informatiepunt voor inwoners die twijfelen over digitale berichten. “Wij vinden het heel belangrijk om dat vangnet te kunnen zijn,” zegt Aarts. “Twijfel je over een mailtje of sms? Kom naar de bibliotheek en vraag het.” In Horst kunnen inwoners daarvoor terecht bij het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO), dat elke donderdagmiddag open is, of bij het zogeheten Spreekuur Digitaal Advies. Daar krijgen bezoekers rustig uitleg over digitale veiligheid en kunnen ze verdachte berichten laten controleren.
Volgens Aarts heeft dat twee voordelen: “We kunnen mensen helpen en tegelijkertijd zien hoeveel mensen hiermee te maken hebben. Dan kunnen we eventueel extra activiteiten organiseren om inwoners te ondersteunen.”
Ophangen en zelf terugbellen
Het belangrijkste advies blijft volgens de programmaregisseur eenvoudig: vertrouw je een bericht niet, onderneem dan geen actie. “Vertrouw je een telefoontje niet, hang op en zoek zelf het officiële nummer van de organisatie op,” zegt Aarts. “En vertrouw je een mail niet, verwijder die gewoon. Als het echt belangrijk is, neemt een bedrijf later opnieuw contact op.” Door alert te blijven en bij twijfel hulp te zoeken, kunnen inwoners volgens hem voorkomen dat ze slachtoffer worden van digitale oplichting.
